جدیدترین مطالب سایت
خانه » مذهبی » حضرت علی: اى مردم شدیدترین خوف و هراسى كه درباره شما دارم، پیروى از هوى و درازى آرزو است

حضرت علی: اى مردم شدیدترین خوف و هراسى كه درباره شما دارم، پیروى از هوى و درازى آرزو است

بازدیدها: 0

 غلبه بر هوای نفس، راه رسیدن به کمال
بهترین خبر – حضرت علی علیه‌السلام در خطبه 42 نهج‌البلاغه می‌فرمایند:اى مردم شدیدترین خوف و هراسى كه درباره شما دارم، براى دو چیز است: پیروى از هوى و درازى آرزو. اما پیروى از هوى آدمى را از برخوردارى ‏از حق محروم مى‏كند و درازى آرزو، آخرت را به فراموشى می‏سپارد.

غلبه بر هوای نفس، راه رسیدن به کمال

غلبه بر هوای نفس، راه رسیدن به کمال

پیروى از هوى مزاحم حق یابى

هوى عبارتست از امواجى كه از جوشش غرائز حیوانى سر مى‏كشد و فضاى درون را تیره و تاریك مى‏سازد و عوامل و وسایل درك و دریافت‏ حقیقت ‏را فلج مى‏كند. این هوى با اینكه داراى جوهر و مبناى اصیلى جز خواستن‏ بى‏محاسبه چیز دیگرى نیست، مى‏تواند همه اصالت‏ها و حقایق ریشه‏دار را از جلوی چشم انسان و عقل و وجدان او دور كند. این همان ‏«می‌خواهم‏» است كه به هیچ علت و دلیلى جز خود تكیه نمی‌كند. و این یك سخن بى‏اساس‏ است كه در موقع سوال كسی كه مطابق هوى عملى كرده است، بعنوان‏ جواب بگوید: كه‏ «دلم خواست‏» كدام دل؟

ویرانگر موجودیت انسان

دل جایگاه دریافت عالى‏ترین حقایق است، دل همان ‏جنبه ملكوتى انسان است كه خدا را به وسیله آن در مى‏یابد. دل جایگاه تصفیه ‏همه مفاهیم و موضوعاتى است كه حواس طبیعى آنها را به عقل نظرى تحویل ‏مى‏دهد و عقل نظرى بدون اینكه بتواند آنها را از جنبه ارزشها و عظمت‏ها درك كند،به دل تحویل مى‏دهد. «دلم خواست، كردم‏» از آن جملات ویرانگر موجودیت آدمى است كه با صورت حق بجانبش، آتش به ریشه همه اصول‏ و قوانین مبتنى بر حق و حقیقت مى‏زند.هوى همان امواج بى‏محاسبه‏ایست كه ‏از جوشش غرایز انسانى سر بر مى‏كشند و بدون اعتنا به‏ «باید»ها و «شاید»ها و «نباید»ها و «نشاید»ها همه اصالت‏ها را به بازى گرفته و سرمایه‏هاى حیات‏ گرانبهاى آدمى را مستهلك مى ‏سازند. گاهى‏«هوى محورى‏» بقدرى شدت ‏پیدا مى‏كند كه تا سرحد معبودیت پیش مى‏رود. این خطر تباه كننده را خداوند سبحان در قرآن مجید گوشزد فرموده است: افرایت من اتخذ الهه هواه (جاثیه 23) آیا كسی كه هواى خود را براى خویشتن ‏معبود اتخاذ كرده است؟!)

مهار هوی نفس

مهار كردن‏ هوى براى وصول به حق و حقیقت، درست ‏شبیه مهار كردن كوه آتشفشان ‏است كه مى‏تواند مقدمه‏اى براى استخراج مواد معدنى با ارزش آن كوه بوده‏ باشد. درون آدمى داراى نیروها و استعدادهاى بسیار گرانبهایى است مانند معادن با ارزش در شكم كوه آتشفشان، هنگامی كه هوى‏ها به تموج در مى‏آیند، نه تنها آن نیروها و استعدادها خفه مى‏شوند، بلكه انسان در آن موقع بصورت ‏آتشفشانى در مى‏آید كه تبدیل به موجود خطرناك نیز مى‏گردد. بطور قطع باید گفت دردهاى بی‌درمان بشرى كه سرتاسر تاریخ ما را فرا گرفته است، میكروبى جز هواهاى نفسانى نیست. هر كجا ستمى و تجاوزى ‏دیدید، فورا به سراغ كشف ریشه اصلى آن بپردازید، خواهید دید كه ریشه‏ اصلى آن ستم و تجاوز هواى نفسانى یك یا چند نفر بوده است. دلیل اینكه ‏در این مسئله ادعاى قطع و یقین كردیم این است كه هر چه مقابل هوى است، اصیل ‏و حقیقت است و جاى تردید نیست كه از واقعیات اصیل و حقیقت هرگز ظلم ‏و تجاوزى به‌وجود نمى‏آید. خطاها و اشتباهات ممكن است مردم یا خودانسان را براى مدتى حتى براى همیشه از برخوردارى از حقایق و اصالتها محروم نماید، ولى این محرومیت ظلم و تجاوز نیست، دلیل روشن این مسئله ‏این است كه بشر در طول تاریخ گذشته‏اش به خاطر غوطه‏ور شدن در مجهولاتی ‏كه به ضرر او تمام شده است، احساس ظلم و تجاوز نمى‏كند، بلكه تاسف‏ مى‏خورد از اینكه چرا آن مجهولات را دیر كشف كرده است. بعنوان مثال: هزاران و شاید میلیون‌ها نفر در قرون و اعصار گذشته از بیمارى سل رنج‏ برده و رخت از این دنیا بر بسته‏اند، اما بدان جهت كه جهل به معالجه سل یك پدیده ‏اختیارى و از روى هوى نبوده است، هیچ عاقلى نمی‌تواند گذشتگان را توبیخ ‏كند به اینكه چرا بیماران شما رنج كشیدند و از دنیا رفتند و شما ظالم هستید ولى اگر یك یا چند انسان در امروز دواى بیمارى سل را به جهت سود کردن كه آشكارترین مصداق هوى پرستى است، براى بالا بردن ‏قیمت آن احتكار كنند، بدون تردید اینان ستمكار و متعدى و مبارزه كننده با حق هستند. از این‌رو مبارزه و جهاد با نفس امری ضروری و واجب است.

ثمرات جهاد با نفس

همان گونه که در جبهه نظامی، مبارزان با دشمن، به پیروزی و عزت می‌رسند و وادادگان و فراریان از جبهه، شکست می‌خورند و بدنام می‌شوند، در جبهه «جهاد نفس» هم هر کس ایستادگی کند و تن به «اسارت نفس» ندهد و از «فرماندهی عقل» پیروی کند، نفس اماره را از میدان به در می‌کند و به جای اسیر نفس شدن، «امیر نفس» می‌شود.همه دوست دارند به خودسازی و کمال برسند و گناه نکنند؛ راهش چیست؟ تقویت اراده و غلبه بر هوای نفس و «نه» گفتن به شهوات و آزادی از اسارت هوس‌ها و نتیجه آن هم رسیدن به «رضای الهی» و «بهشت برین» خواهد بود. در کلمات رسول خدا(ص) آمده است: «جاهدوا اهواءکم تملکوا انفسکم؛(میزان الحکمه، حدیث 2766) با هوای نفس خود بجنگید تا مالک خودتان بشوید».وقتی کسی مالک نفس خود شد، زمام اختیارش در دست هوای نفس نخواهد بود و همچون سواری است که زمام در دست اوست؛ هر گاه که بخواهد، حرکت می‌کند و هر گاه که بخواهد، می‌ایستد؛ در برخورد با گناه‌ها «توقف» می‌کند؛ از بیراهه ها، بر می‌گردد؛ درآمدهای حرام را نمی‌پذیرد؛ ارتباط‌های خلاف شرع را نفی می‌کند؛ به لبخندهای مسموم و هولناک، اخم می‌کند؛ به ورطه شهوت‌ها نمی‌افتد؛ به شیطان، سواری نمی‌دهد و عاقبت و آینده اش را در قمار هوس و لذت‌های زودگذر نمی‌بازد.قرآن کریم، به کسانی که از خدا می‌ترسند و نفس خود را از هوا و هوس باز می‌دارند، مژده بهشت می‌دهد و دستاورد این جهاد با نفس و مخالفت با هوا را خلود در بهشت می‌داند؛«و اما مَن خافَ مَقام ربّه و نهی النّفس عَنِ الهوی فَإنّ الجنّه هی المأوی». امام علی علیه‌السلام می‌فرماید: من این نفس خود را با تقوا رام می‌سازم؛ تا روز قیامت، ایمن به صحرای محشر آید. (نهج‌البلاغه ترجمه دشتی نامه 45).

سایت بهترین خبر / مریم پناهنده


نوشتن دیدگاه

لطفا جهت تسهیل ارتباط خود با ما، در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید:
1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.
2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.
3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.
4.تمامی دیدگاه های منتشر شده در بهترین خبر مورد تایید سایت بهترین خبر نبوده و فقط نظر شخصی کاربران می باشد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

جای عدد خالی را پر کنید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.